KANCLERZ WIELKI LITEWSKI

Kanclerz wielki litewski – urzędnik centralny Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Posiadał podobny zakres władzy, jak kanclerz wielki koronny. Przyjęło się, iż kancelaria litewska zajmowała się polityką wschodnią Rzeczypospolitej, a koronna – kontaktami z państwami zachodnimi. Od czasu unii lubelskiej (1569) wprowadzono tzw. zasadę kompetencji terytorialnej. Gdy monarcha przebywał na Litwie, kancelaria litewska przejmowała prowadzenie spraw ogólnopaństwowych.

W senacie kanclerz wielki litewski zasiadał za koronnym, choć te urzędy były równorzędne.

Lista kanclerzy wielkich litewskich:

  1. Mikołaj Małdrzyk (1429)
  2. Sudywoj Wolimuntowicz (1441–1444)
  3. Fedko Kozłowski (1444–1452)
  4. Michał Kieżgajło (1444–1476)
  5. Olechno Sudymuntowicz (1478–1491)
  6. Mikołaj Radziwiłłowicz (1492–1507)
  7. Mikołaj Radziwiłł (1507–1522)
  8. Olbracht Gasztołd (1522–1539)
  9. Jan Hlebowicz (1546–1549)
  10. Mikołaj Radziwiłł Czarny (1550–1565)
  11. Mikołaj Radziwiłł Rudy (1566–1579)
  12. Ostafi Bohdanowicz Wołłowicz (1579–1587)
  13. Lew Sapieha (1587–1623)
  14. Albrycht Stanisław Radziwiłł (1623–1658)
  15. Krzysztof Zygmunt Pac (1658–1684)
  16. Marcjan Aleksander Ogiński (1684–1690)
  17. Dominik Mikołaj Radziwiłł (1690–1698)
  18. Karol Stanisław Radziwiłł (1698–1720)
  19. Michał Serwacy Wiśniowiecki (1720–1735)
  20. Jan Fryderyk Sapieha (1735–1752)
  21. Michał Fryderyk Czartoryski (1752–1775)
  22. Aleksander Michał Sapieha (1775–1792)

źródło - WIKIPEDIA



Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Lista 29 królów, którzy sprawowali władzę w Polsce.

Obraz
Początki polskiej państwowości  wciąż pozostają przedmiotem dyskusji historyków . Chyba każdy wie, że pierwszym historycznym władcą naszego kraju był książę  Mieszko I , ale wydarzenia, które miały miejsce przed objęciem tronu przez ojca  Bolesława I Chrobrego  wciąż skrywają wiele tajemnic. W wielu średniowiecznych kronikach wymienia się legendarnych królów z dynastii Popielidów, a przecież Gall Anonim w swoich relacjach wskazał też trzech bezpośrednich poprzedników Mieszka I: Siemowita, Lestka i Siemomysła. Niektórzy specjaliści są zdania, że postaci wskazane przez Galla powinny być uznane za władców nie dyskusyjnych, a historycznych. Jednak w środowiskach historycznych przeważa przeświadczenie, że ziemie, którymi władali Siemowit, Lestek i Siemomysł stanowiły jedynie część późniejszej Polski. Pewne jest natomiast, że  historia polskich królów rozpoczęła się wraz z objęciem tronu przez Bolesława I Chrobrego. Piastowie , pierwsza historyczna dynastia polskich w...
Czytaj więcej

DOKUMENT „DAGOME IUDEX”

Obraz
Autor - Mariusz Samp Na temat dokumentu „Dagome iudex” napisano już sporo różnego rodzaju opracowań w historiografii. Praktycznie każde ze słów, znajdujących się w tym tekście, doczekało się osobnej analizy. Nie bez kozery dokument ten uznaje się za najtrudniejsze źródło do interpretacji, jakie wydano w Polsce w średniowieczu. Co pewnego można powiedzieć odnośnie wspomnianego aktu? Co nadal pozostaje nierozstrzygnięte? Dokument „Dagome iudex” nie dotrwał do naszych czasów. Jego treść jest znana z późniejszych kopii, bazujących na streszczeniu (regeście) wykonanym przez kardynała Deusdedita pod koniec XI stulecia. W przekładzie na język polski tekst dokumentu brzmi następująco: „Podobnie w innym tomie z czasów papieża Jana XV, Dagome sędzia i Ota senatorka, i synowie ich Mieszko i Lambert ofiarowali świętemu Piotrowi w całości jedno miasto, które zwie się Schinesghe ze wszystkimi swymi przynależnościami w obrębie takich granic, jak, zaczyna się, z jednej strony długie morze, granicą Pru...
Czytaj więcej

TOWARZYSTWO GIMNASTYCZNE „SOKÓŁ”

Obraz
Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”  – pionierska organizacja  wychowania fizycznego  i  sportu  w Polsce. Najstarsze  polskie   towarzystwo gimnastyczne , którego członkowie przyczynili się m.in. do popularyzacji gimnastyki w społeczeństwie polskim, powstania wielu klubów sportowych i  Związku Harcerstwa Polskiego . „Sokół” działał w  okresie zaborów ,  po odzyskaniu niepodległości  i w całym  okresie międzywojennym XX w. Zdelegalizowany przez komunistów, po  II wojnie światowej  i zakazany w okresie  Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej . Pierwsze gniazda reaktywowanego „Sokoła” zaczęły powstawać dopiero po upadku komunizmu w Polsce w 1989 roku w  III Rzeczypospolitej . Organizacja propagowała  sport ,  gimnastykę  i zdrowy styl życia. Postulowała podnoszenie sprawności fizycznej polskiej  młodzieży , popularyzowała sporty letnie oraz  zimowe , a także wyrabianie tężyzny fizycznej i sił ...
Czytaj więcej