HISTORIA POLSKI. Najważniejsze wydarzenia. Władcy i władczynie. Dowódcy wojskowi. Powstania i bitwy

Zjednoczenie Patriotyczne „Grunwald”  ( ZP „Grunwald” ) – polskie stowarzyszenie polityczne o charakterze  narodowo–komunistycznym , zrzeszające działaczy o poglądach  nacjonalistycznych , którzy akceptowali  peerelowską rzeczywistość lat osiemdziesiątych. Istniało w latach 1981–1995. Pomysł powołania Zjednoczenia Patriotycznego „Grunwald” powstał w kręgu osób o poglądach narodowych, które 8 marca 1981 r. w reakcji na rocznicową sesję, zorganizowaną przez  „Solidarność”  na  Uniwersytecie Warszawskim , w której uczestniczyli naukowcy  żydowskiego pochodzenia zmuszeni do emigracji po marcu '68 (m.in. prof.  Zygmunt Bauman , prof.  Włodzimierz Brus ), zebrali się przy  ul. Koszykowej , upamiętniając ofiary zbrodni  stalinowskiego   Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego  w latach 1944–1956. Trzymali oni w rękach tablice z nazwiskami zamordowanych – m.in. generała  Emila Fieldorfa „Nila”, szefa  Kedywu   AK ...

Bitwa pod Rakvere  (w literaturze polskiej również bitwa pod Rakibor) – starcie, które miało miejsce 5 marca 1603 podczas  wojny polsko-szwedzkiej 1600-1611 . Starosta żmudzki  Jan Karol Chodkiewicz  zostawił część sił pod  Dorpatem  i ruszył 2 marca wraz z 4 chorągwiami jazdy (300 żołnierzy) na pomoc zagrożonej załodze  Rakvere . Na miejscu dołączyło do niego 500 żołnierzy z załogi. Na północ od Rakvere 5 marca  Litwini  natknęli się niespodziewanie na straż przednią armii  szwedzkiej liczącą 1000 żołnierzy. Szwedami dowodził pułkownik Krister Somme. Gdy  husaria  ruszyła do szarży,  rajtarzy  uciekli, zostawiając osamotnioną chłopską piechotę. W czasie, gdy husaria wycinała piechurów, wrócili rajtarzy wzmocnieni przez idący za awangardą oddział służby ziemskiej. Gdy husaria zostawiła piechotę i ruszyła na rajtarów, ci znów uciekli. Wkrótce pojawiły się idące z  Rewla  główne siły szwedzkie dowodzone przez ...

Statuty nieszawskie 1454  (lub  przywileje nieszawskie ) –  przywileje  wydane w  listopadzie  i  grudniu   1454  przez  króla   Kazimierza IV Jagiellończyka , w czasie  wojny trzynastoletniej , dla  szlachty  poszczególnych ziem  Polski . Po  klęsce pod Chojnicami , pod naciskiem szlachty małopolskiej, król  11 listopada   1454  wydał w  Nieszawie  przywilej dzielnicowy dla  Małopolski , a  12 listopada  – dla  Wielkopolski  (cofnięto  przywilej cerekwicki 1454 ). W następnych dniach wystawiono zapewne osobne przywileje dla poszczególnych ziem Małopolski. Przywilej małopolski stał się też wzorem dla wystawionych wkrótce przywilejów dla ziem ruskich. Na podstawie przywileju wielkopolskiego  16 listopada  wydano przywilej dla  ziemi sieradzkiej , następnie zaś dla  Kujaw  i ziem tworzących szeroko rozumianą Wielkopolskę. Kwestia, ...

Stronnictwo Wielkiej Polski  – partia polityczna o charakterze  narodowo-radykalnym , istniejąca w pierwszej połowie 1934. Tworzenie ugrupowania rozpoczął we wrześniu 1933  Michał Howorka , były działacz  Ruchu Młodych , który po delegalizacji  OWP  nie wstąpił do  Stronnictwa Narodowego . 4 marca 1934 w  Poznaniu  odbył się zjazd 300 zwolenników Howorki, na którym powołano Stronnictwo Wielkiej Polski. Było to pierwsze w Polsce ugrupowanie narodowo-radykalne i zrywające wspólnotę organizacyjną z innymi ugrupowaniami narodowymi. W szeregach organizacji działali m.in.  Michał Howorka ,  Przemysław Warmiński ,  Stanisław Nycz  i Edward Budniak. Przystąpiło do niego też działające od 1933 r. w  Toruniu  Stowarzyszenie Wielkiej Polski.  Program polityczny ugrupowania zawarł Michał Howorka w broszurze "Walka o Wielką Polskę" (1934). W programie swoim, SWP głosiło m.in., iż stronnictwo opiera się na robotnikach i c...

Kupcy Angielscy w Elblągu Pomyślnym okresem rozwoju handlu morskiego Elbląga stał się koniec XVI i początek XVII w. Kiedy to Anglicy stworzyli tu swoją rezydencję handlową. Docierali oni do Elbląga już w XVI w. nigdy jednak te stosunki nie były tak bezpośrednie i daleko sięgające jak właśnie na przełomie XVI i XVII stulecia. Odbiło się to od razu na wielkości obrotów handlowych miasta, które wzrosły wówczas do 7% w stosunku do gdańskich. Dopiero w trzecim dziesięcioleciu lat XVII w. spadły ponownie do dawnego poziomu. Bezpośrednią przyczyną usadowienia się Anglików w Elblągu była wojna Stefana Batorego z Gdańskiem. Na początku 1577 r. Król ogłosił zakaz handlu z tym zbuntowanym wówczas miastem i uznał Elbląg za jedyny ośrodek wywozu z Polski drogą morską.. Najważniejsze było jednak nadanie Elblągowi przywileju zezwalającego obcym kupcom przeprowadzenie w mieście operacji handlowych na własny rachunek. Było to istotne novum, znoszące krępujące dotychczas obcych kupców hanzeatyckie ...

Bitwa pod Puławami  – bitwa stoczona 2 marca 1831 roku w czasie  powstania listopadowego . Czterogodzinna bitwa piechoty polskiej dowodzonej przez porucznika Adama Plewakę i ppor. Apolinarego Nykę oraz batalion strzelców pod dowództwem płk.  Juliusza Małachowskiego zakończyła się pełnym sukcesem, a dowódcy nagrodzeni zostali medalami złotymi  Virtuti Militari nr 24, 25 i 26. W tym czasie na głównym froncie powstania panował zastój. Polacy po  bitwie grochowskiej  nie mieli pomysłu na prowadzenie operacji wojennych, a Rosjanie nie mieli możliwości szturmu na  Warszawę . Generał  Dwernicki  miał plan dostania się na  Wołyń w celu wzniecenia tam powstania. W tym celu należało jednak przejść  Wisłę  i rozbić siły wroga. W nocy z 1 na 2 marca część jednostek jego  korpusu przeprawiła się przez skutą lodem  Wisłę  i wyparła Rosjan z  Puław . Przez cały dzień 2 marca przeprawiały się kolejne jednostki, które walczy...