OCHOTNICZA LEGIA KOBIET

Ochotnicza Legia Kobiet (OLK) – polska ochotnicza organizacja wojskowa utworzona we Lwowie w 1918 przez kobiety, pragnące walczyć o niepodległość Polski. Członkinie organizacji brały udział w bitwie o Lwów podczas wojny polsko-ukraińskiej oraz w wojnie polsko-bolszewickiej, w tym w walkach o Wilno.

Początki organizacji sięgają 28 listopada 1918, kiedy to lwowianki utworzyły ochotniczy oddział milicjikobiecej funkcjonującej w ramach miejskiej Straży Obywatelskiej. Kobiety pełniły początkowo służbę administracyjną, kurierską i wartowniczą, a także funkcje pomocnicze, jednak wraz z zaostrzeniem się konfliktu walczyły również jak zwykli żołnierze – mężczyźni. W grudniu 1918 Dowództwo Miasta przekształciło milicję kobiecą w formację ściśle wojskową, skoszarowaną i zaprowiantowaną, uzbrojoną i umundurowaną, której nadano oficjalną nazwę Ochotnicza Legia Kobiet. Za inicjatorkę i organizatorkę formacji uznawana jest doktor Aleksandra Zagórska, która była pierwszą komendantką kurierek OLK. W czasie walk o Lwów straciła ona swojego czternastoletniego syna Jerzego, który zginął od ukraińskich pocisków na Cmentarzu Łyczakowskim. Intensywność walk i niedobory personalne spowodowały, że w miarę potrzeb kobiety kierowane były na pierwszą linię walk z Ukraińcami. Często decyzje o uczestnictwie w działaniach bojowych podejmowane były spontanicznie i ochotniczo. Przykładem może być Helena Bujwidówna, która nie wykonała rozkazu zorganizowania punktu sanitarnego i przyłączyła się samowolnie do walczących polskich żołnierzy, ponieważ „wolała strzelać”. W czasie walk o Lwów było około 400 kobiet w OLK. Pod koniec 1918 roku zginęło łącznie 66 kobiet-żołnierzy walczących w obronie miasta.

Podczas wojny polsko-bolszewickiej organizacja zwiększyła swoją liczebność do 2 500 ochotniczek i brała udział w działaniach wojennych m.in. w Warszawie oraz w Wilnie (od maja 1919). W Wilnie w połowie 1919 ochotniczki Legii, pod dowództwem ppor. Wandy Gertz brały udział w obronie miasta przed bolszewikami. Kobiety z OLK służyły praktycznie we wszystkich rodzajach wojsk polskich poza wojskami pancernymi i lotnictwem. Znaleźć je można było w szeregach piechoty, kawalerii, artylerii, służbie sanitarnej, intendenturze oraz w wywiadzie.

1 kwietnia 1920 roku przy Sekcji Mobilizacyjnej Oddziału I Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowychw Warszawie został utworzony Wydział Ochotniczej Legii Kobiet. Naczelniczką wydziału została mianowana doktor Aleksandra Zagórska z równoczesnym przyznaniem stopnia funkcyjnego majora. Naczelniczka wydziału była „dowódczynią wszystkich formacji OLK na terenie podległym Ministerstwu Spraw Wojskowych. Jej zastępczynią była referentka oświatowa MSWojsk. kapitan Ludwika Zawadzka.

Poza Aleksandrą Zagórską i Wandą Gertz sławę zyskały inne ochotniczki: kapral Janina Łada-Walicka z II Ochotniczego Szwadronu Śmierci, Janina Prus-Niewiadomska, sanitariuszka pełniąca służbę na pierwszej linii ognia, czy Maria Wittek, pierwsza w historii wojska polskiego kobieta mianowana generałem.

Po wojnie organizacja została rozwiązana w 1922. Pod koniec poprzedniego roku, przed rozkazem demobilizacji ochotniczek z OLK, stan personalny organizacji wynosił 2530 żołnierzy. Sześć lat później ochotniczki OLK utworzyły kolejną paramilitarną organizację w wojsku polskim – Przysposobienie Wojskowe Kobiet.

Bibliografia:

  1. Agnieszka Cieślikowa: Ochotnicza Legia Kobiet 1918–1922. Warszawa: Bellona, 1998. ISBN 83-11-08878-0. OCLC 751036354.
  2. Joanna Dufrat, Kobiety w kręgu lewicy niepodległościowej. Od Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego do Ochotniczej Legii Kobiet (1908–1918/1919), Toruń 2001, s. 307–326, ISBN 83-7174-980-5.
  3. Anna Marcinkiewicz-Gołaś: Ochotnicza Legia Kobiet: 1918–1922. Warszawa: PAT, 2006. ISBN 978-83-921881-4-8. OCLC 749250263.
  4. Anna Marcinkiewicz-Gołaś. Służba i działalność frontowa warszawskiego oddziału Ochotniczej Legii Kobiet w 1920 r. „Niepodległość i Pamięć”. 28, 2008. Warszawa: Muzeum Niepodległości.
  5. Anna Marcinkiewicz-Gołaś: Ochotnicza Legia Kobiet w obronie Wilna (1919–1922). W: Nad Wilią i Niemnem: Wileńszczyzna w dziejach militarnych Polski XX wieku (wybrane zagadnienia). Piotrków Trybunalski: Naukowe Wyd. Piotrkowskie, 2004.
  6. Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk: Kobiety w obronie Warszawy. Ochotnicza Legia Kobiet (1918–1922) i Wojskowa Służba Kobiet ZWZ-AK (1939–1945). Warszawa: 2016. ISBN 978-83-7629-980-8. OCLC 956576699.
  7. Zofia Nowosielska: W huraganie wojny: Pamiętnik kobiety-żołnierza. Nowy Jork: Nowa Biblioteka Polska, 1929.
  8. Artur Leinwand, Obrona Lwowa w listopadzie 1918 roku
  9. Impresje z wystawy Kobieta-żołnierz w służbie Ojczyzny 1939–1947 w Bibliotece Gdańskiej PAN (1–10 IX 2000). w.icm.edu.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-29)].
  10. Wanda Kiedrzyńska: Zarys historii wojennej O. L. K. (Ochotnicza Legia Kobiet). Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1931, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.

źródło - WIKIPEDIA





Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Lista 29 królów, którzy sprawowali władzę w Polsce.

Obraz
Początki polskiej państwowości  wciąż pozostają przedmiotem dyskusji historyków . Chyba każdy wie, że pierwszym historycznym władcą naszego kraju był książę  Mieszko I , ale wydarzenia, które miały miejsce przed objęciem tronu przez ojca  Bolesława I Chrobrego  wciąż skrywają wiele tajemnic. W wielu średniowiecznych kronikach wymienia się legendarnych królów z dynastii Popielidów, a przecież Gall Anonim w swoich relacjach wskazał też trzech bezpośrednich poprzedników Mieszka I: Siemowita, Lestka i Siemomysła. Niektórzy specjaliści są zdania, że postaci wskazane przez Galla powinny być uznane za władców nie dyskusyjnych, a historycznych. Jednak w środowiskach historycznych przeważa przeświadczenie, że ziemie, którymi władali Siemowit, Lestek i Siemomysł stanowiły jedynie część późniejszej Polski. Pewne jest natomiast, że  historia polskich królów rozpoczęła się wraz z objęciem tronu przez Bolesława I Chrobrego. Piastowie , pierwsza historyczna dynastia polskich w...
Czytaj więcej

DOKUMENT „DAGOME IUDEX”

Obraz
Autor - Mariusz Samp Na temat dokumentu „Dagome iudex” napisano już sporo różnego rodzaju opracowań w historiografii. Praktycznie każde ze słów, znajdujących się w tym tekście, doczekało się osobnej analizy. Nie bez kozery dokument ten uznaje się za najtrudniejsze źródło do interpretacji, jakie wydano w Polsce w średniowieczu. Co pewnego można powiedzieć odnośnie wspomnianego aktu? Co nadal pozostaje nierozstrzygnięte? Dokument „Dagome iudex” nie dotrwał do naszych czasów. Jego treść jest znana z późniejszych kopii, bazujących na streszczeniu (regeście) wykonanym przez kardynała Deusdedita pod koniec XI stulecia. W przekładzie na język polski tekst dokumentu brzmi następująco: „Podobnie w innym tomie z czasów papieża Jana XV, Dagome sędzia i Ota senatorka, i synowie ich Mieszko i Lambert ofiarowali świętemu Piotrowi w całości jedno miasto, które zwie się Schinesghe ze wszystkimi swymi przynależnościami w obrębie takich granic, jak, zaczyna się, z jednej strony długie morze, granicą Pru...
Czytaj więcej

TOWARZYSTWO GIMNASTYCZNE „SOKÓŁ”

Obraz
Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”  – pionierska organizacja  wychowania fizycznego  i  sportu  w Polsce. Najstarsze  polskie   towarzystwo gimnastyczne , którego członkowie przyczynili się m.in. do popularyzacji gimnastyki w społeczeństwie polskim, powstania wielu klubów sportowych i  Związku Harcerstwa Polskiego . „Sokół” działał w  okresie zaborów ,  po odzyskaniu niepodległości  i w całym  okresie międzywojennym XX w. Zdelegalizowany przez komunistów, po  II wojnie światowej  i zakazany w okresie  Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej . Pierwsze gniazda reaktywowanego „Sokoła” zaczęły powstawać dopiero po upadku komunizmu w Polsce w 1989 roku w  III Rzeczypospolitej . Organizacja propagowała  sport ,  gimnastykę  i zdrowy styl życia. Postulowała podnoszenie sprawności fizycznej polskiej  młodzieży , popularyzowała sporty letnie oraz  zimowe , a także wyrabianie tężyzny fizycznej i sił ...
Czytaj więcej