MIĘDZY JAGIELLONAMI A HABSBURGAMI. ZJAZD WIEDEŃSKI W 1515 ROKU

W 1506 ROKU MAŁA MARIA HABSBURŻANKA, WNUCZKA CESARZA MAKSYMILIANA I, NIE MIAŁA JESZCZE ROKU, TYMCZASEM JUŻ ZNALEZIONO DLA NIEJ MĘŻA. WŁAŚNIE PRZYSZEDŁ NA ŚWIAT W ODLEGŁEJ BUDZIE I BYŁ DŁUGO WYCZEKIWANYM DZIEDZICEM TRONÓW CZECH I WĘGIER. OCZYWIŚCIE, JAK TO W DOBIE MAŁŻEŃSTW POLITYCZNYCH ZWYKLE BYWAŁO, NIKT NIE PYTAŁ MARII O ZDANIE. RZECZ UŁOŻYLI MIĘDZY SOBĄ DOROŚLI. DO ZAWARCIA OFICJALNEJ UMOWY MAŁŻEŃSKIEJ DOSZŁO DZIEWIĘĆ LAT PÓŹNIEJ, PRZY OKAZJI ZJAZDU JAGIELLONÓW I HABSBURGÓW W WIEDNIU.

 

15 lipca 1515 roku do Wiednia zjechali Władysław Jagiellończyk, król Czech i Węgier, jego młodszy brat, Zygmunt Stary, król Polski i wielki książę litewski oraz cesarz Maksymilian I Habsburg. Cel rozmów stanowiło ustalenie zasad relacji pomiędzy obiema potęgami na politycznej arenie ówczesnej Europy. Dziś o wiedeńskim spotkaniu mówi się „pierwszy kongres wiedeński”, „wiedeński zjazd władców” czy „wiedeńskie podwójne wesele”. Wszystkie te określenia są jak najbardziej trafne. Rzeczywiście doszło do spotkania „na szczycie”, podczas którego ważyły się losy Europy Środkowo-Wschodniej, a rozmowy zostały zwieńczone podwójnym traktatem małżeńskim mającym zapewnić ład i zadowolić wszystkie strony.

Od XV stulecia Jagiellonowie i Habsburgowie rywalizowali ze sobą o dominację w Europie Środkowo-Wschodniej. Cesarz raz po raz rzucał Jagiellonom kłody pod nogi, popierając zakon krzyżacki w jego antypolskich działaniach. Krzyżacy, lekceważąc postanowienia pokoju toruńskiego z 1446 roku, nie chcieli podporządkować się jako lennicy królowi polskiemu. Ponadto cesarz szukał przeciwko władcom Polski i Litwy sojuszu z Moskwą, która w tym czasie rozpoczęła ekspansję na zachód, na czym cierpiała zwłaszcza Litwa.

W Wiedniu należało również ostatecznie wyjaśnić kwestię podwójnych małżeństw. Dzieci króla Władysława, Ludwik i Anna, miały poślubić wnuczęta cesarza, Marię i Ferdynanda. Spotkanie było zwieńczeniem trwających kilka dobrych miesięcy rokowań i negocjacji.

22 lipca traktaty małżeńskie zostały usankcjonowane w katedrze Świętego Szczepana. Ostatecznie Ferdynand, późniejszy król niemiecki i cesarz, poślubił Annę w 1521 roku, zaś w kolejnym roku na ślubnym kobiercu stanęli Ludwik i Maria. Małżeństwa te miały położyć podwaliny pod powstanie habsburskiej monarchii naddunajskiej.

Nie zabrakło w nich elementu romantycznego, przynajmniej w przypadku Ludwika i Marii. Choć połączyła ich polityka i sprawy wagi państwowej, zakochali się w sobie i tworzyli szczęśliwy związek do tragicznej śmierci dwudziestoletniego Ludwika w bitwie z Turkami pod Mohaczem. Bitwa ta oznaczała w praktyce koniec węgiersko-czeskiej gałęzi Jagiellonów i otworzyła drogę do tronów w Pradze i Budzie bratu Marii – Ferdynandowi Habsburgowi. Sama Maria przeżyła Ludwika o ponad 30 lat. Nigdy ponownie nie wyszła za mąż.

Zdania historyków na temat zjazdu są podzielone. Część z nich uważa, że dla strony jagiellońskiej, zwłaszcza polskiej, okazał się korzystny. W końcu cesarz wycofał swe poparcie dla Krzyżaków i zrezygnował z planowanego sojuszu z Moskwą. W ogólnym rozrachunku przeważają jednak oceny krytyczne.

Porozumienie wiedeńskie otwierało przecież drzwi Habsburgom do przejęcia władzy w Czechach i na Węgrzech. Choć nie należy zapominać, że w 1515 roku nikt nie mógł przewidzieć przedwczesnej bezpotomnej śmierci Ludwika Jagiellończyka pod Mohaczem ani że na skutek tego tragicznego wydarzenia Habsburgowie przejmą królestwa Ludwika i będą nimi władać przez prawie 400 lat. Dla Jagiellonów oznaczało to jednak wyparcie z Czech i Węgier i koniec dominacji w tej części Europy. Gwiazda tej dynastii jako największego mocarstwa Europy Środkowo-Wschodniej zaczynała gasnąć.

Autorka - Katarzyna Ogrodnik-Fujcik

źródło - historiaposzukaj.pl

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Lista 29 królów, którzy sprawowali władzę w Polsce.

Obraz
Początki polskiej państwowości  wciąż pozostają przedmiotem dyskusji historyków . Chyba każdy wie, że pierwszym historycznym władcą naszego kraju był książę  Mieszko I , ale wydarzenia, które miały miejsce przed objęciem tronu przez ojca  Bolesława I Chrobrego  wciąż skrywają wiele tajemnic. W wielu średniowiecznych kronikach wymienia się legendarnych królów z dynastii Popielidów, a przecież Gall Anonim w swoich relacjach wskazał też trzech bezpośrednich poprzedników Mieszka I: Siemowita, Lestka i Siemomysła. Niektórzy specjaliści są zdania, że postaci wskazane przez Galla powinny być uznane za władców nie dyskusyjnych, a historycznych. Jednak w środowiskach historycznych przeważa przeświadczenie, że ziemie, którymi władali Siemowit, Lestek i Siemomysł stanowiły jedynie część późniejszej Polski. Pewne jest natomiast, że  historia polskich królów rozpoczęła się wraz z objęciem tronu przez Bolesława I Chrobrego. Piastowie , pierwsza historyczna dynastia polskich w...
Czytaj więcej

DOKUMENT „DAGOME IUDEX”

Obraz
Autor - Mariusz Samp Na temat dokumentu „Dagome iudex” napisano już sporo różnego rodzaju opracowań w historiografii. Praktycznie każde ze słów, znajdujących się w tym tekście, doczekało się osobnej analizy. Nie bez kozery dokument ten uznaje się za najtrudniejsze źródło do interpretacji, jakie wydano w Polsce w średniowieczu. Co pewnego można powiedzieć odnośnie wspomnianego aktu? Co nadal pozostaje nierozstrzygnięte? Dokument „Dagome iudex” nie dotrwał do naszych czasów. Jego treść jest znana z późniejszych kopii, bazujących na streszczeniu (regeście) wykonanym przez kardynała Deusdedita pod koniec XI stulecia. W przekładzie na język polski tekst dokumentu brzmi następująco: „Podobnie w innym tomie z czasów papieża Jana XV, Dagome sędzia i Ota senatorka, i synowie ich Mieszko i Lambert ofiarowali świętemu Piotrowi w całości jedno miasto, które zwie się Schinesghe ze wszystkimi swymi przynależnościami w obrębie takich granic, jak, zaczyna się, z jednej strony długie morze, granicą Pru...
Czytaj więcej

TOWARZYSTWO GIMNASTYCZNE „SOKÓŁ”

Obraz
Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”  – pionierska organizacja  wychowania fizycznego  i  sportu  w Polsce. Najstarsze  polskie   towarzystwo gimnastyczne , którego członkowie przyczynili się m.in. do popularyzacji gimnastyki w społeczeństwie polskim, powstania wielu klubów sportowych i  Związku Harcerstwa Polskiego . „Sokół” działał w  okresie zaborów ,  po odzyskaniu niepodległości  i w całym  okresie międzywojennym XX w. Zdelegalizowany przez komunistów, po  II wojnie światowej  i zakazany w okresie  Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej . Pierwsze gniazda reaktywowanego „Sokoła” zaczęły powstawać dopiero po upadku komunizmu w Polsce w 1989 roku w  III Rzeczypospolitej . Organizacja propagowała  sport ,  gimnastykę  i zdrowy styl życia. Postulowała podnoszenie sprawności fizycznej polskiej  młodzieży , popularyzowała sporty letnie oraz  zimowe , a także wyrabianie tężyzny fizycznej i sił ...
Czytaj więcej