KOMISJA INQUIRY

We wrześniu 1917 r. na polecenie prezydenta Wilsona została powołana specjalna komisja, tzw. Inquiry. W jej składzie znaleźli się głównie akademicy. Celem było przygotowanie materiałów i strategii amerykańskiej na konferencję pokojową kończącą I wojnę. Przygotowano ok. 2 tys. dokumentów i ponad tysiąc map dotyczących wszystkich regionów świata, z naciskiem na zagadnienia Europy, w tym Polski. Rekomendacje Inquiry stanowiły podstawę „14 punktów” Wilsona.

Na czele sekcji Europy Wschodniej komisji stali dwaj historycy tego regionu: początkowo Archibald C. Coolidge, później zaś Robert H. Lord, a jednym z najaktywniejszych ich współpracowników był przebywający w USA polski badacz obszarów polarnych Henryk Arctowski. Być może to z jego inicjatywy strona amerykańska wzięła pod uwagę ziemie polskie zaboru pruskiego – w opinii Dmowskiego, który rozmawiał z Wilsonem nieco wcześniej, pierwotnie nie myślano o ich przyszłości, traktując je jako integralną część Niemiec. Najwcześniejszy raport włączony do materiałów Inquiry to memoriał kierownika sekcji wschodniej Departamentu Stanu, Alberta H. Putneya, pt. „Poland and Lithuania”. Zauważa się w nim wyraźną, 64-procentową przewagę polskiego żywiołu etnicznego na Śląsku, w większości Wielkiego Księstwa Poznańskiego, a także konieczność zapewnienia Polsce dostępu do morza (sugerowano też przyznanie Gdańska).

Memoriał Putneya nie był wiążący, podobnie jak głos całej Inquiry – ciało to miało charakter doradczy. Jego uwagi pokrywają się z grubsza z tym, co usiłował wywalczyć wówczas Dmowski.

źródło - dzieje.pl

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Lista 29 królów, którzy sprawowali władzę w Polsce.

Obraz
Początki polskiej państwowości  wciąż pozostają przedmiotem dyskusji historyków . Chyba każdy wie, że pierwszym historycznym władcą naszego kraju był książę  Mieszko I , ale wydarzenia, które miały miejsce przed objęciem tronu przez ojca  Bolesława I Chrobrego  wciąż skrywają wiele tajemnic. W wielu średniowiecznych kronikach wymienia się legendarnych królów z dynastii Popielidów, a przecież Gall Anonim w swoich relacjach wskazał też trzech bezpośrednich poprzedników Mieszka I: Siemowita, Lestka i Siemomysła. Niektórzy specjaliści są zdania, że postaci wskazane przez Galla powinny być uznane za władców nie dyskusyjnych, a historycznych. Jednak w środowiskach historycznych przeważa przeświadczenie, że ziemie, którymi władali Siemowit, Lestek i Siemomysł stanowiły jedynie część późniejszej Polski. Pewne jest natomiast, że  historia polskich królów rozpoczęła się wraz z objęciem tronu przez Bolesława I Chrobrego. Piastowie , pierwsza historyczna dynastia polskich w...
Czytaj więcej

DOKUMENT „DAGOME IUDEX”

Obraz
Autor - Mariusz Samp Na temat dokumentu „Dagome iudex” napisano już sporo różnego rodzaju opracowań w historiografii. Praktycznie każde ze słów, znajdujących się w tym tekście, doczekało się osobnej analizy. Nie bez kozery dokument ten uznaje się za najtrudniejsze źródło do interpretacji, jakie wydano w Polsce w średniowieczu. Co pewnego można powiedzieć odnośnie wspomnianego aktu? Co nadal pozostaje nierozstrzygnięte? Dokument „Dagome iudex” nie dotrwał do naszych czasów. Jego treść jest znana z późniejszych kopii, bazujących na streszczeniu (regeście) wykonanym przez kardynała Deusdedita pod koniec XI stulecia. W przekładzie na język polski tekst dokumentu brzmi następująco: „Podobnie w innym tomie z czasów papieża Jana XV, Dagome sędzia i Ota senatorka, i synowie ich Mieszko i Lambert ofiarowali świętemu Piotrowi w całości jedno miasto, które zwie się Schinesghe ze wszystkimi swymi przynależnościami w obrębie takich granic, jak, zaczyna się, z jednej strony długie morze, granicą Pru...
Czytaj więcej

TOWARZYSTWO GIMNASTYCZNE „SOKÓŁ”

Obraz
Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”  – pionierska organizacja  wychowania fizycznego  i  sportu  w Polsce. Najstarsze  polskie   towarzystwo gimnastyczne , którego członkowie przyczynili się m.in. do popularyzacji gimnastyki w społeczeństwie polskim, powstania wielu klubów sportowych i  Związku Harcerstwa Polskiego . „Sokół” działał w  okresie zaborów ,  po odzyskaniu niepodległości  i w całym  okresie międzywojennym XX w. Zdelegalizowany przez komunistów, po  II wojnie światowej  i zakazany w okresie  Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej . Pierwsze gniazda reaktywowanego „Sokoła” zaczęły powstawać dopiero po upadku komunizmu w Polsce w 1989 roku w  III Rzeczypospolitej . Organizacja propagowała  sport ,  gimnastykę  i zdrowy styl życia. Postulowała podnoszenie sprawności fizycznej polskiej  młodzieży , popularyzowała sporty letnie oraz  zimowe , a także wyrabianie tężyzny fizycznej i sił ...
Czytaj więcej