Rocznica utworzenia województwa podlaskiego przez króla Zygmunta Starego

Utworzone zostało przez króla Zygmunta Starego 29 sierpnia 1513 poprzez podział województwa trockiego i do 5 marca 1569 r. należało do Wielkiego Księstwa Litewskiego. W dokumentach podpisanych w Lublinie 5 marca 1569 roku podkreślono, że Podlasie należało do Korony Polskiej do czasów panowania Kazimierza Jagiellończyka i aktami tymi jedynie przywrócono stan poprzedni. Pomimo tego od 1516 roku na mocy przywileju królewskiego ziemie wchodzące w skład województwa były objęte prawem polskim. Stolicą był Drohiczyn. W 1566 roku odłączono od województwa ziemię kobryńską, brzeską i kamieniecką, które weszły w skład województwa brzeskolitewskiego. W tym samym roku utworzono urząd kasztelana podlaskiego. W dniu 5 marca 1569 roku na mocy unii lubelskiej przy aprobacie posłów podlaskich Sejm koronny przegłosował włączenie województwa podlaskiego do Korony Królestwa Polskiego

Województwo podlaskie miało zagwarantowane prawem odbywanie pospolitego ruszenia wyprawą łanową

W drugiej połowie XVI w. województwo podlaskie zajmowało obszar 10 530 km kwadratowych na których było 1675 osad i miejscowości, w tym: 23 miasta, 1587 wsi, 33 przedmieścia (osady będące własnością miast, tzw. "wsie miejskie"), 20 osad młyńskich, 10 osad folwarcznych, oraz 2 osady kuźnicze. W tym okresie na Podlasiu było 9 zamków: w ziemi bielskiej - Bielsk (spłoną w 1564 r.), Goniądz, Suraż, Tykocin, Waniewo, w ziemia drohickiej - Ciechanowiec, Drohiczyn, Miedzna oraz Mielnik w ziemi mielnickiej. Własność szlachecka obejmowała 1342 miejscowości, królewska 242, duchowna 25, 33 to wspomniane "wsie miejskie", pozostałe - to własność mieszana (królewsko-duchowna, duchowno-szlachecka, królewsko-szlachecka)

Do senatu wprowadzało 2 senatorów większych: wojewodę i kasztelana podlaskich. Zjazd pospolitego ruszenia województwa odbywał się w Drohiczynie, stolicy województwa.

Ziemie województwa:

1. ziemia drohicka – szlachta tej ziemi sejmikiodbywała w Drohiczynie, wybierając 2 posłów na sejm. Tam też był sąd grodzki. Sąd ziemskisprawowany był w Drohiczynie, Miedznej, Sokołowie Podlaskim, Mokobodach.
2. ziemia mielnicka – szlachta tej ziemi sejmikiodbywała w Mielniku, gdzie wybierała 2 posłów na sejm. Tam też odbywały się sądy grodzkie i ziemskie.
3. ziemia bielska – szlachta tej ziemi sejmiki odbywała w Brańsku, gdzie wybierała 2 posłów na sejm. Sądy odbywały się w Brańsku, który był faktycznym centrum administracyjnym ziemi („ziemie bielskiej metropolis”).

Właściwym dla niej sejmikiem generalnym był obradujący w Warszawie „generał” mazowiecki.

Wszystkie te ziemie wybierały w Drohiczynie na zmianę 2 deputatów do Trybunału Koronnego w Lublinie.

Herbem województwa były połączone 2 herby: polski i litewski – orzeł bez korony w polu czerwonym i Pogoń litewska. Formalnie herb województwa podlaskiego ustanowiono 5 III 1569 r. na mocy aktu „przywrócenia ziemi podlaskiej do Korony Polskiej”, a król Zygmunt August postanowił, aby "na chorągwiach wojennych […] Orła znaku Korony Polskiej używali". Jednocześnie używano także herbu Pogoń, który został nadany województwu podlaskiemu na sejmie w 1566 r.