Andegawenowie. Dynastia węgierska panująca w Polsce w latach 1370-1399

Andegawenowie – dynastia królewska wywodząca się od hrabiów (od 1360 książąt) Anjou – Andegawenii, położonej w dorzeczu dolnej Loary, we Francji (boczna linia Kapetyngów).

Brat króla Ludwika Świętego, hrabia Andegawenii Karol I, w 1263 r., dzięki otrzymaniu z rak papieża lenna Sycylii i Neapolu, został królem Neapolu. Jednym z kierunków polityki nowych władców było opanowanie cesarstwa bizantyjskiego. Polityka ta wymagała zbliżenia z Węgrami, czemu miały służyć małżeństwa dzieci Karola I. Córka Izabella wyszła za mąż za Władysława IV, króla Węgier (1272-1290), natomiast syn i następca Karola I, Karol II, zwany Kulawym (1248-1309), zawarł związek małżeński z siostrą Władysława IV, Marią. Małżeństwo Izabelli było nieszczęśliwe, natomiast Karol II i Maria doczekali się czternaściorga dzieci.

Po wygaśnięciu w 1301 r. męskiej linii Arpadów wnuk Marii, Karol Robert (1288-1342), w 1308 r. decyzją sejmu w Budzie objął tron węgierski. Przez około 12 lat musiał prowadzić wojnę z lokalnymi oligarchami, która wygrał dzięki pomocy finansowej bankierów włoskich. Dynastia Andegawenów wyrosła w kulturze francuskiej i przeszczepiła na ziemie węgierską wzorzec monarchii francuskiej z silną władzą centralną i feudalnym porządkiem społecznym. Wymagało to przeprowadzenia gruntownych reform w administracji, wojsku, finansach, a także w całej gospodarce państwowej. W polityce zagranicznej Karol Robert oparł się na papiestwie i początkowo na spokrewnionych z nim Habsburgach, z którymi wkrótce zerwał i zbliżył się do Czech i Polski. Przymierze z Władysławem I Łokietkiemzostało przypieczętowane małżeństwem z jego córką, Elżbietą.

Następca Karola Roberta, Ludwik Wielki, kontynuował umacnianie potęgi andegaweńskiej. Znalazło to odbicie w prowadzonych przez niego od 1347 r. wojnach włoskich, mających na celu opanowanie Neapolu, a także w wojnie z Republiką Wenecką o posiadanie Dalmacji. Apogeum znaczenia Andegawenów przypadło na lata 1370-1382, kiedy to na podstawie wcześniejszych umów doszło do objęcia tronu polskiego przez Ludwika. Trwająca 12 lat unia pokazała jednak, że nie było rzeczywistych podstaw trwałego związku między obu krajami. Dynastia wygasła na Węgrzech w linii męskiej na Ludwiku, a po kądzieli na jego córkach: Marii (objęła tron na Węgrzech) i Jadwidze(objęła tron w Polsce).

JACEK JASKULSKI



Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Lista 29 królów, którzy sprawowali władzę w Polsce.

Obraz
Początki polskiej państwowości  wciąż pozostają przedmiotem dyskusji historyków . Chyba każdy wie, że pierwszym historycznym władcą naszego kraju był książę  Mieszko I , ale wydarzenia, które miały miejsce przed objęciem tronu przez ojca  Bolesława I Chrobrego  wciąż skrywają wiele tajemnic. W wielu średniowiecznych kronikach wymienia się legendarnych królów z dynastii Popielidów, a przecież Gall Anonim w swoich relacjach wskazał też trzech bezpośrednich poprzedników Mieszka I: Siemowita, Lestka i Siemomysła. Niektórzy specjaliści są zdania, że postaci wskazane przez Galla powinny być uznane za władców nie dyskusyjnych, a historycznych. Jednak w środowiskach historycznych przeważa przeświadczenie, że ziemie, którymi władali Siemowit, Lestek i Siemomysł stanowiły jedynie część późniejszej Polski. Pewne jest natomiast, że  historia polskich królów rozpoczęła się wraz z objęciem tronu przez Bolesława I Chrobrego. Piastowie , pierwsza historyczna dynastia polskich w...
Czytaj więcej

DOKUMENT „DAGOME IUDEX”

Obraz
Autor - Mariusz Samp Na temat dokumentu „Dagome iudex” napisano już sporo różnego rodzaju opracowań w historiografii. Praktycznie każde ze słów, znajdujących się w tym tekście, doczekało się osobnej analizy. Nie bez kozery dokument ten uznaje się za najtrudniejsze źródło do interpretacji, jakie wydano w Polsce w średniowieczu. Co pewnego można powiedzieć odnośnie wspomnianego aktu? Co nadal pozostaje nierozstrzygnięte? Dokument „Dagome iudex” nie dotrwał do naszych czasów. Jego treść jest znana z późniejszych kopii, bazujących na streszczeniu (regeście) wykonanym przez kardynała Deusdedita pod koniec XI stulecia. W przekładzie na język polski tekst dokumentu brzmi następująco: „Podobnie w innym tomie z czasów papieża Jana XV, Dagome sędzia i Ota senatorka, i synowie ich Mieszko i Lambert ofiarowali świętemu Piotrowi w całości jedno miasto, które zwie się Schinesghe ze wszystkimi swymi przynależnościami w obrębie takich granic, jak, zaczyna się, z jednej strony długie morze, granicą Pru...
Czytaj więcej

TOWARZYSTWO GIMNASTYCZNE „SOKÓŁ”

Obraz
Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”  – pionierska organizacja  wychowania fizycznego  i  sportu  w Polsce. Najstarsze  polskie   towarzystwo gimnastyczne , którego członkowie przyczynili się m.in. do popularyzacji gimnastyki w społeczeństwie polskim, powstania wielu klubów sportowych i  Związku Harcerstwa Polskiego . „Sokół” działał w  okresie zaborów ,  po odzyskaniu niepodległości  i w całym  okresie międzywojennym XX w. Zdelegalizowany przez komunistów, po  II wojnie światowej  i zakazany w okresie  Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej . Pierwsze gniazda reaktywowanego „Sokoła” zaczęły powstawać dopiero po upadku komunizmu w Polsce w 1989 roku w  III Rzeczypospolitej . Organizacja propagowała  sport ,  gimnastykę  i zdrowy styl życia. Postulowała podnoszenie sprawności fizycznej polskiej  młodzieży , popularyzowała sporty letnie oraz  zimowe , a także wyrabianie tężyzny fizycznej i sił ...
Czytaj więcej